Subskrybuj kanał RSS bloga Okiem Jadwigi Subskrybuj kanał RSS z komentarzami do wszystkich wpisów bloga Okiem Jadwigi

Andrzej Szalewicz

Warszawskie Towarzystwo Genealogiczne obchodzi dwudziestopięciolecie swojego istnienia. Ośmiu genealogów w 1993 r. zafascynowanych historią własnych rodów założyło organizację, która miała stanowić wsparcie dla wszystkich pasjonatów genealogii.

Jednym z takich pasjonatów jest mój mąż Andrzej Szalewicz, który nie tylko napisał książkę Rodopis Szalewiczów- Czy wszyscy pochodzimy od jednego przodka.  Z okazji jubileuszu przygotował  również interesujący artykuł do Querendy – Biuletynu WTG. Jestem przekonana, że dla wielu z was artykuł może będzie interesujący,  dlatego postanowiłam go opublikować.

Wykorzystanie genetyki populacyjnej w badaniach genealogicznych

Po śmierci ojca w połowie lat 90 postanowiłem spisać zapamiętane fakty opowiadane w czasie spotkań rodzinnych przy stole wigilijnym w okresie mego dzieciństwa. Opowieści skonfrontowałem z dokumentami i albumami, które zostały po dziadkach i rodzicach. Zacząłem odwiedzać archiwa historyczne Wilna, Mińska, Petersburga AGAD w Warszawie. W rezultacie tych poszukiwań ustaliłem, że rodzina mieszkała od XVI do XX wieku w powiecie lidzkim na Wileńszczyźnie, na terenach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. W XIX wieku była to rodzina średniozamożna, choć jej przedstawiciele pełnili funkcje w urzędach grodzkich i ziemskich: namiestników, starostów, rotmistrzów, chorążych, sędziów, rejentów czy komorników komorników. Wcześniej byli elektorami królów polskich: Jana Kazimierza, Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Stanisława Leszczyńskiego. Na podstawie uzyskanych danych można było opracować drzewo genealogiczne, któremu formę artystyczną nadał Tomasz Stejfert.

Drzewo genealogiczne litewskiej linii Rodziny Szalewiczów począwszy od Kaspra Szala ok.1530

Poszukiwania archiwalne trwały ponad 10 lat, w międzyczasie poznałem przedstawicieli siedmiu  rodzin noszących to samo nazwisko Szalewicz. Początkowo wydawało się, że jest tylko kwestią czasu i pracy połączenie wszystkich drzew w jedno, ale w sześciu liniach utykaliśmy w połowie XIX wieku, a w linii Krzeszowskiej w połowie XVIII wieku. Wtedy po raz pierwszy wykorzystaliśmy możliwości genetyki w badaniach genealogicznych. Poprosiliśmy męskich przedstawicieli wszystkich rodzin o umożliwienie przeprowadzenia prostego testu (silna z policzka). W efekcie okazało się, że siedmiu Szalewiczów linii Litewskiej miało jednakowy profil genetyczny, a pozostałe wyniki bardzo się różniły co wykluczało ich wzajemne pokrewieństwo w linii męskiej.
W swojej książce „Rodopis Szalewiczów” opisałem w rozdziale „Zastosowanie genetyki w badaniach genealogicznych” wiedzę z lat 2005-2006. Dzisiaj wiemy, że mężczyźni linii Litewskiej należą do haplogrupy N1c, przedstawiciele 6 rodzin do haplogrupy R, a jedna linia to haplogrupa I.
W wyżej wymienionej książce wiele miejsca poświęciłem na przedstawianie hipotez w jaki sposób rodzina Kaspra Szala mogła osiedlić miedzy Kownem a Trokami w XV w.

Również i w tym przypadku okazała się przydatna wiedza z zakresu genetyki populacyjnej (migracje naszych przodków). Skoro przedstawiciele haplogrupy N1c przybyli na tereny wschodniego pobrzeża Bałtyku przed 3000 lat, to moi przodkowie są zaliczani do Bałtów Wschodnich. Myślę, że bliżej Szalewiczom do ludów Północy, takich jak Bałtowie, Jaćwingowie, potomków plemion ugro-fińskicj. Dzisiaj wiemy, że 78 % Lapończyków, 67% Finów i ponad 40% Litwinów ma tą samą haplogrupę co ja.

Drzewo filogeniczne

Rys. 2 Drzewo filogenetyczne (ewolucyjne) haplogrupy N1c – czarny prostokąt miejsce drzewa Kaspra Szala od

ok. 1530 r.

Analizując drzewo filogenetyczne haplogrupy N1c możemy stwierdzić, że przodkowie
Giedymina, Jagiełły, Czartoryskich, Sanguszków, Sapiehów, Giedroyciów, Mickiewiczów itd.
– pochodzili z tamtych terenów i okresu. Z badań Y- DNA wynika, że mieliśmy tego samego przodka 2700 lat temu na poziomie mutacji N-M2783. W roku 2016 dowiedziałem się, że mam wspólnego przodka na poziomie mutacji N-M6921 z Markiem Radville mieszkającym w USA. Ten przodek żył na tamtych terenach 1450 lat temu. Mark Radville jest potomkiem rodziny Radziwiłowiczów z Litwy, której protoplastą był Radwiłło Buywidaytia urodzony około 1480 roku v Bukaciai k/ Możejek.

Dzięki badaniom Y-DNA można odnaleźć osoby ze mną spokrewnione, a żyjące w tamtym czasie. Te nazwiska mogłyby nas poprowadzić w jeszcze wcześniejsze czasy, niż znani na tę chwilę Budwiłło czy Kasper Szal. Jednak by zdobyć tę wiedzę konieczne było włączenie naszych wyników – profili genetycznych do ogólnoświatowej bazy danych  dlatego badania zdecydowałem się wykonać w Stanach Zjednoczonych. W latach 2011-2017 nastąpił bardzo szybki rozwój możliwości  genetyki populacyjnej,  przyczyniło się to do znacznie precyzyjnego określania czasu i miejsca występowania konkretnych mutacji ( czyli przodków u których je stwierdzono) przy stale powiększającej się bazie statystycznej. Stało się to możliwe z chwilą wprowadzenia do powszechnego użytku w badaniach genetycznych SNP (Single Nucleotide Polymorphism – czyli polimeraza pojedynczego nukleotydu). Powyżej na na rys.2 zaznaczyłem na drzewie filogenetycznym haplogrupy N1c miejsce, w którym w przyszłości znajdzie się drzewo genealogiczne Szalewiczów.

Obecnie moje poszukiwania genealogiczne koncentrują się na dwóch zagadnieniach. Bacznie obserwuję niezwykle dynamiczny rozwój bazy statystycznej badań genetycznych z nadzieją, że w którymś momencie pozwoli to na zdobycie wiedzy o przodkach Kaspra Szala. Drugi kierunek to pogłębienie wiedzy o linii matczynej mama (z d. Kozłowska)babcia (z d. Stelmach), prababcia ( z d. Halik), praprababcia (z d. Sławkowska). Wydaje mi się, że znacznie trudniej przedstawić drzewa mtDNA, praktycznie nie znam tego typu opracowań poza królewskimi czy arystokratycznymi.

Szukając żeńskich przodków mojej Mamy poznałem drzewa genealogiczne Halików, Kozłowskich, Lipskich, Liro, Millerów, Raczyńskich, Skłodowskich. dzięki tej wiedzy mogę bez trudu udowodnić powinowactwo z Maria Curie-Skłodowską, Mieczysławem Sędzimirem „Tonym” Halikiem czy Janem Lechoniem.
Na zakończenie moim marzeniem jest dalsza „podróż” wstecz w czasie. Skoro mnie udało się dojść do Kaspra Szala urodzonego około roku 1530, to na pewno są szanse wyjaśnienia skąd i kiedy opisywane rodziny wzięły nazwisko i swoje początki.

Po przerwie

Autor: Jadwiga. 12 komentarzy.

spotkanie w Szkole Podstawowej nr 3 Mińsk Mazowiecki

Kilka miesięcy nie było mnie z wami. Bardzo przepraszam!
Trochę spraw się uzbierało, a bo to i zapalenie płuc, później zapalenie ścięgien ręki, w końcu vertigo, taka niemiła przypadłość powodująca zawroty głowy.
Między tymi chwilami słabości miałam również spotkania z czytelnikami.
Do każdego przygotowywałam się starannie, bo każde jest przecież zupełnie inne. Lubię bardzo tę narastającą atmosferę mobilizacji, wybierania obrazków, szykowania zdjęć, a nawet przygotowywania różnego rodzaju rakietek do gry w badmintona a także lotek piórkowych. Nie zapominam również o fryzjerze,  manicure czy szczególnym zadbaniu o moją garderobę  specjalnie wybraną na spotkanie, wiecie tak jak to u kobiety!
Staram się aby na wszystkich spotkaniach panowała fajna atmosfera, aby każdy znalazł w nim coś dla siebie, aby młodzi ludzie na spotkaniach szkolnych zostali odpowiednio zmotywowani do dalszego działania.

spotkanie z młodzieżą

Różne formy przybierają moje wystąpienia. Czasem nawiązuję dialog z widownią, czasem pytam ich o ulubione sporty, a czasem mówimy o życiu o  szkole o trudnościach a także dlaczego warto uczyć się języków obcych. Niekiedy młodzi zadają mi pytania dotyczące uprawiania tej lub innej dyscypliny, stopnia trudności i ilości włożonej pracy w przygotowanie do startów. Na każde pytanie staram się odpowiadać najszczerzej jak potrafię, wzbudzając zainteresowanie opowiadając dykteryjki i ciekawe zdarzenia.
W ostatnim roku odwiedziłam kilkanaście miejscowości byłam w Głubczycach, Krakowie Kutnie,  Mińsku Mazowieckim, na Stadionie Narodowym w Warszawie, w Lesznowoli, w Bibliotece przy ul. Redutowej czy ul. Trawiastej w Warszawie. Obecnie  czekam na 11 czerwca, kiedy to pojadę do Koluszek do Księgarni Skład Główny.
Moje życie nabrało rozpędu i coraz częściej jestem gościem w telewizji Radiu dla Ciebie, czy Radiu Pogoda  a także w radiostacjach regionalnych. Opowiadam o sobie, o książce a przede wszystkim o ciekawych ludziach, których spotkałam w swoim życiu.

I nie zawsze jest to opowieść  o JW Królowej Elżbiecie II.

Nie mogę powiedzieć, że jestem znaną rozrywaną autorką, ale cieszę się, z każdego spotkania oraz z faktu, że książka została doceniona.

Magazyn Literacki Książki nagrodził ja dyplomem i tytułem Książka Lipca 2017

Czyż nie pięknie?! Nagrodę wręczono nam w Bibliotece Narodowej

spotkanie w Warszawie Biblioteka Oddział na Woli

w Warszawie przy Al. Niepodległości. Jaka trema, jaka radość! Udało mi się nawet wygłosić krótki speach prawie jak na Gali Oskarowej! Ech życie, obdarowujesz nas niespodziankami. Teraz już wiem, że scena i podziękowania wygłaszane przez nagrodzonych to ciężka praca, a ja tremę miałam chyba nie mniejszą niż laureaci Oskarów!

Jednak spotkania, nagrody, nawet i najmilsze to nie wszystko.
Ostatnio mój ukochany a troszkę zaniedbany ogród upomniał się o swoje prawa i spędziłyśmy z Halą kilka dni grzebiąc i przenosząc rośliny aby znów nabrał stosownej

Nagrodzone J. Ślawska Szalewicz za Moje podróże z lotką i Lidia Sadkowska-Mokkas za książkę Konwicki  Cudzoziemiec Tranzytowy

urody. Dzisiaj wygląda pięknie. Pogoda też mu odpowiada, a więc za kilka dni zmieni się nie do poznania.
Jeszcze raz przepraszam was za brak łączności, mimo tego bądźcie pewni, że w dalszym ciągu szanuję waszą obecność, cieszę się z każdych odwiedzin i pozostawionych komentarzy!

 

 

Do szybkiego regularnego spotykania się w blogosferze.
Przesyłam ukłony i serdeczności
Wasza J

Plebiscyt na Sportowa Książkę Roku został rozstrzygnięty. W 2017 r. 91 książek sportowych, brało udział w głosowaniu.

Oto ogłoszone wyniki w poszczególnych kategoriach:

Najlepsza biografia

Grzegorz Tkaczyk, Wojciech Dennusiak, Dariusz Faron – Niedokończona gra

Wydawnictwo SQN

Najlepsza książka zagraniczna  wg czytelników

Amy Lawrence    Niezwyciężeni. Arsenal, który przeszedł do historii futbolu

Wydawnictwo SQN

Najlepsza książka górska

Adam Bielecki, Dominik Szczepański        Spod zamarzniętych powiek

Wydawnictwo Agora

Najlepsza książka polskiego autora wg czytelników

Piotr Bąk, Arkadiusz Gołaś           Przerwana podróż               Wydawnictwo SQN

Najlepsza Książka piłkarska i historyczna

Paweł Czado  Górnik Zabrze. Opowieść o złotych latach        Wydawnictwo Agora

Najlepszy poradnik

 

 

Marta Henning     Codziennie fit                                                  Wydawnictwo Publicat

 

Dziękuję wszystkim, którzy głosowali na moją książkę za to ze jesteście i codziennie mnie wspieracie!

Dla mnie ważne jest, ze znalazłam się w gronie szesnastu książek wytypowanych do udziału w plebiscycie na 91 książek sportowych.

Dziękuję serdecznie!

 

Content Protected Using Blog Protector By: PcDrome.